Box 3 2026: wat als uw werkelijk rendement lager is?
Wat gebeurt er als uw werkelijk rendement in box 3 in 2026 lager is dan het fictieve rendement? Lees wat telt, wat u bewaart en wat nog onzeker is.
Wie in 2026 thuis bij een ouder of ouders woont en recht heeft op studiefinanciering, krijgt niet voor elke opleiding hetzelfde bedrag aan basisbeurs. Voor hbo en universiteit is de thuiswonende basisbeurs in 2026 € 130,21 per maand. Voor mbo is dat € 107,26 per maand. Dat zijn de officiële maandbedragen die DUO op 10 september 2026 vermeldt. De aanvullende beurs, lening en het studentenreisproduct staan daar los van en kunnen het totale pakket aanzienlijk veranderen.

| Onderwijssoort | Basisbeurs thuiswonend 2026 | Belangrijk om te weten |
|---|---|---|
| Mbo | € 107,26 per maand | Voor een beurs of lening moet een mbo-student in beginsel 18 jaar of ouder zijn. |
| Hbo | € 130,21 per maand | De basisbeurs is bij hbo onderdeel van de prestatiebeurs. |
| Universiteit | € 130,21 per maand | Hetzelfde basisbedrag als bij hbo. |
Bron: DUO – bedragen studiefinanciering 2026.
Praktische actie: controleer eerst of u mbo, hbo of universiteit volgt. Dat voorkomt de veelgemaakte fout om het hbo/wo-bedrag van € 130,21 automatisch op iedere student toe te passen.
Voor een thuiswonende student aan hbo of universiteit bedraagt de basisbeurs in heel 2026 € 130,21 per maand. DUO maakt voor de basisbeurs geen verschil tussen januari-augustus en september-december. Andere onderdelen veranderen in de loop van het jaar wel. Het maximale collegegeldkrediet is bijvoorbeeld € 216,75 per maand van januari tot en met augustus en € 224,50 per maand van september tot en met december 2026.
De maximale aanvullende beurs voor hbo en universiteit bedraagt in 2026 € 491,08 per maand. Of u dit volledige bedrag ontvangt, hangt onder meer af van het inkomen van uw ouders. DUO kijkt voor 2026 naar het ouderlijk inkomen van 2024. Bij een gezamenlijk inkomen onder € 41.500,60 krijgt een hbo- of wo-student volgens DUO de maximale aanvullende beurs; bij een hoger inkomen kan nog steeds recht bestaan op een gedeeltelijke aanvullende beurs.
De gewone rentedragende lening bedraagt maximaal € 315,17 per maand. Lenen is echter geen beurs: dit bedrag moet later worden terugbetaald en er wordt rente over berekend. Het totaalbedrag dat DUO in de tabel toont is daarom niet hetzelfde als “gratis geld”.
Praktische actie: bekijk naast de basisbeurs altijd de aanvullende beurs. Wie alleen naar € 130,21 kijkt, kan honderden euro’s per maand aan mogelijke aanvullende ondersteuning over het hoofd zien. Gebruik daarvoor de officiële rekenhulp studiefinanciering van DUO.
Voor mbo is de thuiswonende basisbeurs in 2026 € 107,26 per maand. Dit bedrag blijft volgens de officiële DUO-tabel gelijk gedurende het jaar. De aanvullende beurs verandert wel: maximaal € 438,08 per maand van januari tot en met juli en maximaal € 442,50 per maand van augustus tot en met december voor een thuiswonende mbo-student.
Bij mbo speelt daarnaast de leeftijd een belangrijke rol. Voor een basisbeurs of rentedragende lening moet een mbo-student in beginsel minimaal 18 jaar zijn. Een studentenreisproduct kan wel al vóór het 18e jaar mogelijk zijn. De studiefinanciering voor mbo gaat volgens DUO in vanaf het kwartaal na de 18e verjaardag.
Ook de status van de beurs verschilt per niveau. Bij mbo 1 en 2 is de basisbeurs een gift. Bij mbo 3 en 4 is de basisbeurs een prestatiebeurs: haalt u binnen de diplomatermijn het vereiste diploma, dan wordt de prestatiebeurs omgezet in een gift. Voor hbo en universiteit geldt eveneens het systeem van de prestatiebeurs. DUO noemt hiervoor een diplomatermijn van 10 jaar.
Praktische actie: bent u mbo’er en nog geen 18, controleer dan vooral wanneer uw eerste recht op de beurs ingaat. Kijk niet alleen naar de maand van uw verjaardag.
De hoogte van de basisbeurs hangt af van uw woonsituatie. Een uitwonende student krijgt een hoger bedrag dan een thuiswonende student. Voor uitwonend zijn gelden concrete voorwaarden: u moet bij de gemeente staan ingeschreven op een ander adres dan uw ouder of ouders én u moet daadwerkelijk wonen op het adres waar u staat ingeschreven.
DUO kijkt naar de situatie op de eerste dag van de maand. Wie halverwege een maand verhuist en pas daarna aan de voorwaarden voor uitwonend voldoet, krijgt dus niet automatisch voor die hele maand de hogere uitwonendenbeurs. De adresgegevens ontvangt DUO vanuit de gemeente, maar uw woonsituatie in Mijn DUO moet u zelf wijzigen.
Zie de officiële uitleg op DUO – uitwonend en studiefinanciering.
Praktische actie: verhuist u uit huis, controleer dan vóór de eerste dag van de volgende maand of uw gemeentelijke inschrijving en uw woonsituatie in Mijn DUO kloppen.
Een veelvoorkomende verwarring is dat de basisbeurs wordt gelijkgesteld aan de volledige studiefinanciering. In werkelijkheid kan studiefinanciering uit meerdere onderdelen bestaan: basisbeurs, aanvullende beurs, studentenreisproduct, rentedragende lening en voor hbo/wo eventueel collegegeldkrediet.
Een thuiswonende hbo-student met recht op de maximale aanvullende beurs kan in 2026 € 130,21 basisbeurs plus maximaal € 491,08 aanvullende beurs ontvangen. Dat is samen € 621,29 per maand aan beursbedragen, vóór eventuele lening of collegegeldkrediet. Of de aanvullende beurs volledig wordt toegekend, hangt van de persoonlijke situatie af.
Een thuiswonende mbo-student die vanaf augustus 2026 recht heeft op de maximale aanvullende beurs, kan € 107,26 basisbeurs plus maximaal € 442,50 aanvullende beurs ontvangen. Samen is dat € 549,76 per maand aan beursbedragen. Als de student nog geen lesgeld hoeft te betalen, is de maximale aanvullende beurs lager; DUO noemt voor augustus tot en met december 2026 een vermindering van € 125,92.
Praktische actie: maak uw maandbegroting met afzonderlijke regels voor beurs, lening en collegegeldkrediet. Zo ziet u direct welk deel mogelijk een gift wordt en welk deel schuld vormt.
Bij mbo 1 en 2 is de basisbeurs direct een gift. Voor mbo 3 en 4, hbo en universiteit is de basisbeurs een prestatiebeurs. DUO zet deze om in een gift wanneer u binnen 10 jaar het vereiste diploma behaalt. Lukt dat niet, dan moet u de ontvangen prestatiebeurs in principe met rente terugbetalen.
Dezelfde systematiek geldt voor het studentenreisproduct bij mbo 3 en 4, hbo en universiteit. De officiële uitleg staat op DUO – basisbeurs en DUO – studentenreisproduct.
Praktische actie: ziet u de basisbeurs op uw rekening, behandel het bedrag bij mbo 3/4, hbo en wo niet automatisch als definitief cadeau. Houd de diplomatermijn en uw resterende maanden studiefinanciering in de gaten.
De exacte voorwaarden hangen af van leeftijd, opleiding en nationaliteit of verblijfsstatus. Voor mbo moet het onder meer gaan om de beroepsopleidende leerweg (bol). Voor hbo en universiteit gaat het om een bachelor, master of associate degree. In het algemeen moet u voltijds of duaal staan ingeschreven; voor deeltijd en bbl bestaat geen reguliere studiefinanciering. Daarnaast moet de opleiding erkend zijn en moet u op de eerste dag van de maand correct staan ingeschreven.
Als studiefinanciering voor het eerst ingaat, moet u in principe jonger dan 30 zijn. Wie al studiefinanciering ontvangt en daarna 30 wordt, kan deze volgens DUO laten doorlopen. De volledige voorwaarden staan op DUO – voorwaarden studiefinanciering.
Praktische actie: controleer uw recht voordat u een begroting maakt op basis van de maximale bedragen. Een officieel maximumbedrag zegt alleen wat mogelijk is als u aan de voorwaarden voldoet.
Een thuiswonende hbo- of universiteitsstudent krijgt in 2026 € 130,21 basisbeurs per maand. Een thuiswonende mbo-student krijgt € 107,26 per maand. Daar kan een aanvullende beurs bovenop komen. Voor hbo en universiteit is die in 2026 maximaal € 491,08 per maand; voor mbo bedraagt het maximum voor thuiswonenden € 438,08 van januari tot en met juli en € 442,50 van augustus tot en met december. Controleer altijd uw persoonlijke situatie in Mijn DUO en gebruik de officiële rekenhulp, omdat leeftijd, opleiding, woonsituatie en ouderlijk inkomen bepalend kunnen zijn.
Wat gebeurt er als uw werkelijk rendement in box 3 in 2026 lager is dan het fictieve rendement? Lees wat telt, wat u bewaart en wat nog onzeker is.
Werkt Mijn DUO niet? Ontdek of het probleem bij DUO, DigiD, uw browser of netwerk ligt en welke oplossing of alternatieve route het beste past.
Lukt inloggen op MijnOverheid niet? Controleer storingen, DigiD, browser, QR-code en Android-instellingen met deze actuele stappen.
Werkt Mijn Belastingdienst niet? Controleer storingen, DigiD en uw browser en volg vier praktische stappen om veilig weer toegang te krijgen.
DigiD op een nieuwe telefoon gebruiken? Lees hoe u de app activeert via uw oude toestel, ID-check, sms of brief en wat u doet bij problemen.
Werkt de DigiD QR-code niet? Controleer eerst zoom, browser en camera. Bekijk de officiële oplossingen voor Android, Chrome, Edge en veilig inloggen.
Lukt het activeren van de DigiD-app niet? Controleer toestel, sms, ID-check, NFC en foutmeldingen en kies daarna de juiste officiële herstelroute.
DigiD werkt niet? Volg deze praktische stappen voor problemen met de app, QR-code, sms, pincode, browser, activatiecode en wachtwoord.
Werkt de Toeslagen-app niet? Controleer storing, DigiD, updates en internet. Lees wanneer Mijn toeslagen de juiste uitwijkroute is en wanneer u hulp vraagt.
Gaat u in 2026 werken met een bijstandsuitkering? Lees wat er met uw uitkering gebeurt, welke inkomstenvrijlating geldt en wat u direct moet doorgeven.