Gecontroleerd en bijgewerkt: 12 november 2026, 17:37 UTC (18:37 CET, Nederland).
Een betalingsachterstand ontstaat zodra een rekening na de afgesproken betaaldatum nog openstaat. Dat betekent niet dat er meteen een deurwaarder aan de deur staat: meestal volgen eerst herinneringen en krijgt u gelegenheid alsnog te betalen. Maar als u niet reageert, kunnen rente en incassokosten volgen en kan een schuldeiser uiteindelijk naar de rechter stappen. Sinds 1 oktober 2026 geldt bovendien dat een niet-geregistreerde incassodienstverlener geen incassokosten en oplopende rente mag innen; de oorspronkelijke schuld blijft wel verschuldigd.
De gevolgen hangen af van het soort rekening, de afspraken en wat u daarna doet. Dit overzicht legt de stappen uit en maakt duidelijk welke regels op dit moment gelden voor consumenten in Nederland.
Destaques
- Een rekening is achterstallig zodra de afgesproken betaaldatum is verstreken zonder betaling.
- Bij consumenten moet de schuldeiser doorgaans eerst een correcte aanmaning sturen met een betalingstermijn van 14 dagen voordat incassokosten verschuldigd worden.
- Een incassobureau kan zelf geen beslag leggen; daarvoor is een gerechtelijke procedure en een gerechtsdeurwaarder nodig.
- Vanaf 1 oktober 2026 mogen niet-geregistreerde incassodienstverleners geen incassokosten of oplopende rente rekenen.
Wat betekent een betalingsachterstand?
Een betalingsachterstand is een bedrag dat u volgens een rekening, contract of andere afspraak uiterlijk op een bepaalde datum had moeten betalen, maar dat nog niet is voldaan. Dat kan gaan om bijvoorbeeld huur, energie, een telefoonabonnement, een zorgpremie, een lening of een factuur van een webwinkel. Een gemiste termijn kan eenmalig zijn, bijvoorbeeld door een vergissing of een vertraagde betaling, maar ook wijzen op een tekort aan geld dat langer duurt.
Controleer eerst of de rekening klopt en of de betaling misschien nog onderweg is. Kijk naar de vervaldatum, het rekeningnummer en eventuele eerdere betalingen. Bewaar de factuur, herinneringen en betalingsbewijzen. Als u de rekening betwist, meld dat dan direct schriftelijk aan de schuldeiser en leg uit welk onderdeel volgens u niet klopt.
Welke gevolgen kan een betalingsachterstand hebben?
Rente en incassokosten
Een schuldeiser kan onder voorwaarden wettelijke rente vragen. Voor consumententransacties bedraagt de wettelijke rente volgens de Rijksoverheid sinds 1 januari 2026 4%. Voor handelstransacties tussen bedrijven en/of overheidsorganisaties is deze sinds 1 juli 2026 10,4%. Welke rente geldt, hangt af van de betrokken partijen en de aard van de overeenkomst.
Bij consumenten moet de schuldeiser eerst minimaal één betalingsherinnering of aanmaning sturen en 14 dagen geven om alsnog te betalen. In die brief moet staan hoeveel incassokosten volgen als betaling uitblijft. De wettelijke incassokosten zijn gemaximeerd en bedragen minimaal € 40. Over de eerste € 2.500 van de openstaande vordering geldt maximaal 15%, met lagere percentages voor hogere delen. Controleer de berekening en vraag om uitleg als bedragen onduidelijk zijn. Een schuldeiser mag niet zomaar ook afzonderlijke administratie-, herinnerings- of aanmaningskosten bovenop de incassokosten zetten.
Incassobureau, rechter en gerechtsdeurwaarder
Blijft betaling uit, dan kan de schuldeiser een incassobureau inschakelen. Dat bureau kan aanmaningen sturen en contact opnemen, maar mag niet zelf beslag leggen of een dagvaarding uitbrengen. De schuldeiser kan vervolgens via een gerechtsdeurwaarder een rechtszaak beginnen. Als de rechter de vordering toewijst, kunnen extra proces- en executiekosten ontstaan. Een gerechtsdeurwaarder kan een vonnis uitvoeren en onder wettelijke voorwaarden beslag leggen op bijvoorbeeld een deel van inkomen of een bankrekening.
De Wet kwaliteit incassodienstverlening beschermt mensen tegen onprofessionele incasso. Vanaf 1 oktober 2026 hoeft een persoon met een openstaande schuld geen incassokosten en oplopende rente te betalen aan een incassodienstverlener die registratieplichtig is maar niet in het register staat. De hoofdsom verdwijnt daarmee niet. De Rijksoverheid vermeldt dat deurwaarders en advocaten die incassodiensten verlenen van deze registratieplicht zijn uitgezonderd omdat zij al in hun eigen register staan. Controleer bij twijfel de registratie en betwist kosten schriftelijk.
Gevolgen voor diensten en dagelijks leven
Bij sommige rekeningen kan langdurige wanbetaling gevolgen hebben voor de dienst. Voor energie mogen leveranciers niet direct afsluiten: de Rijksoverheid beschrijft meerdere herinneringen, telkens minimaal 14 dagen om te betalen, contact over een betalingsregeling en verwijzing naar schuldhulpverlening voordat beëindiging van levering aan de orde kan zijn. Er gelden ook situaties waarin afsluiting niet mag, bijvoorbeeld wanneer u een betalingsregeling nakomt of schuldhulpverlening hebt aangevraagd. Voor huur, krediet, verzekeringen en belastingen gelden eigen regels en procedures.
Een betalingsachterstand kan ook stress veroorzaken en het lastiger maken om andere vaste lasten op tijd te betalen. De gevolgen verschillen per overeenkomst; een gewone onbetaalde factuur leidt niet automatisch tot een BKR-registratie. Kredietregistratie hangt af van het soort krediet en de geldende meldregels.
Wat kunt u doen als u een rekening niet op tijd betaalt?
Neem zo snel mogelijk contact op met de schuldeiser, ook als u nog niet het hele bedrag kunt betalen. Leg kort uit wat u wel kunt betalen en wanneer. Vraag om een betalingsregeling en bevestiging daarvan op papier of per e-mail. Betaal afgesproken termijnen op tijd en bewaar de bevestiging en betaalbewijzen.
Maak daarnaast een overzicht van alle inkomsten, vaste lasten, openstaande bedragen en vervaldata. Geef noodzakelijke lasten zoals wonen, energie, zorgverzekering en boodschappen prioriteit. Negeer geen officiële brief of dagvaarding: daarop kan een reactietermijn staan. Neem bij meerdere schulden contact op met de gemeente voor schuldhulpverlening. Vroeg hulp vragen kan voorkomen dat achterstanden verder oplopen.
Veelgestelde vragen over betalingsachterstanden
Wanneer mogen incassokosten worden gerekend?
Bij een consumentenschuld moet doorgaans eerst een correcte aanmaning met een termijn van 14 dagen zijn verstuurd. De brief moet de mogelijke incassokosten vermelden. De kosten mogen niet boven het wettelijke maximum uitkomen.
Kan een incassobureau beslag leggen?
Nee. Een incassobureau mag geen beslag leggen. Beslag kan pas door een gerechtsdeurwaarder worden uitgevoerd als daarvoor een geldige juridische basis is, zoals een rechterlijk vonnis.
Wat gebeurt er als ik de rekening betwist?
Leg schriftelijk uit welk bedrag of onderdeel u betwist en waarom. Voeg bewijs toe, bewaar uw bericht en vraag om een specificatie. Reageer ook op eventuele officiële stukken binnen de genoemde termijn.
Bronnen