Er zijn sporen gevonden van een meteorietinslag die de aarde 600 miljoen jaar geleden deed schudden

Ongeveer 600 miljoen jaar geleden leefden er op aarde vreemde, weekdieren op aarde. Een enorme meteorietinslag in het huidige Noord-Australië heeft dit ecosysteem echter mogelijk weggevaagd.

De inslag liet een lange, ondiepe krater achter en veroorzaakte schokgolven die door de rotslagen reisden en zeldzame geologische verschijnselen vormden die 'shatter cones' worden genoemd. Hoewel de volledige omvang van de verwoesting nog onbekend is, denken geologen dat grotere meteorietinslagen in deze periode mogelijk wereldwijde veranderingen in het klimaat en de chemische samenstelling van de oceaan hebben veroorzaakt, en mogelijk zelfs een rol hebben gespeeld bij een van de eerste massa-extincties op aarde.

Een vreemde oude wereld

Ongeveer 600 miljoen jaar geleden, tijdens de Ediacariumperiode, zag de Aarde er heel anders uit dan tegenwoordig. Het vasteland, dat net was ontwaakt uit een wereldwijde ijstijd, was grotendeels verlaten en levenloos. Maar in de oceanen leven veel vreemde wezens met zachte lichamen. Daaronder bevinden zich wormachtige wezens met halvemaanvormige koppen, spiraalvormige clusters met een vreemde driedelige symmetrie en gigantische varenachtige structuren.

Deze oeroude levensvormen zijn mogelijk uitgeroeid toen een meteoriet, waarvan wordt geschat dat hij 200 tot 400 meter breed was, door de lucht vloog en neerstortte op land of ondiep water in de buurt van het huidige Davenport Range in Noord-Australië. Hoewel de oorspronkelijke inslagkrater grotendeels is geërodeerd, zijn er nog steeds sporen van de inslag bewaard gebleven in de geplooide sedimentaire en vulkanische gesteentelagen in het gebied.

Op 3 februari 2025 maakte de Operational Land Imager (OLI)-camera op de Landsat 8-satelliet een foto van de inslaglocatie, bekend als de Amelia Creek-inslagstructuur. Door de botsing ontstond een kanovormige greppel van ongeveer 1 km breed en 5 km lang. Uit analyse van satellietwaarnemingen blijkt dat er vervorming optreedt in de regionale gesteentelagen die zich ongeveer 10 km ten noorden en zuiden van de inslagkrater uitstrekken, met minimale vervorming naar het oosten en het westen.

De lange, smalle vorm van de krater, in combinatie met het regionale vervormingspatroon, is een indicatie dat de meteoriet onder een zeer schuine (ondiepe) hoek is ingeslagen. Een meteorietinslag met een steilere hoek, zoals die welke het uitsterven van de dinosauriërs veroorzaakte, zou een diepere, meer symmetrische krater hebben achtergelaten en een verhoging in het midden van de krater hebben gecreëerd die 'centrale opheffing' wordt genoemd.

Verborgen aanwijzingen in de rotsen

Andere aanwijzingen voor de inslag bij Amelia Creek zijn te vinden in nabijgelegen kwartsietlagen. Vanaf de jaren 80 ontdekten geologen waaiervormige breuken, die later werden geïdentificeerd als 'shatter cones'. Het zijn zeldzame geologische verschijnselen die alleen ontstaan ​​wanneer inslagen schokgolven veroorzaken die zich door het gesteente voortplanten. Alle kegelvormige splinters in het gebied zijn in de vorm van een halve maan verspreid, vooral ten zuiden van de krater. Dit is nog een aanwijzing dat de meteoriet onder een kleine hoek is ingeslagen.

De mysterieuze nasleep van de botsing

De omvang van de schade door de inslag is nog onduidelijk, maar men vermoedt dat meteorieten die inslaan onder een kleine hoek minder schade aanrichten dan meteorieten die inslaan onder een grote hoek. Door de geringe hoek legt de meteoriet een grotere afstand af door de atmosfeer van de aarde, verbrandt hij meer massa en valt hij vaak in kleinere stukken uiteen voordat hij inslaat.

Over het geheel genomen zal de ernstigste schade waarschijnlijk beperkt blijven tot het gebied rondom de inslagplek. Geologen hebben echter bewijs verzameld dat twee grotere inslagen tijdens de Ediacarium-periode mogelijk grotere, zelfs wereldwijde gevolgen hebben gehad. Deze inslagen hebben mogelijk bijgedragen aan het uitsterven van een mysterieuze groep wezens, de zogenaamde acritarchen, en hebben bijgedragen aan wereldwijde veranderingen in de chemische samenstelling van de oceaan en het klimaat.