Laatst gecontroleerd: 20 november 2026, 14.40 uur CET (UTC+01:00).
Archeologen hebben op de voormalige vliegbasis Soesterberg twee autowrakken opgegraven die vermoedelijk in 1940 als blokkade op de landingsbaan zijn gebruikt. De ontdekking kwam aan het licht tijdens onderzoek naar explosieven en voorbereiding van woningbouw ten zuiden van de oude baan. De modellen zijn nog niet vastgesteld; één voertuig zou mogelijk een Mercedes-Benz 630 uit de jaren twintig kunnen zijn. Die identificatie is nadrukkelijk voorlopig.
De vondst werpt nieuw licht op de geschiedenis van het terrein terwijl de herontwikkeling doorgaat. Op de plek is de nieuwe wijk De Vliegbasis gepland, met ongeveer 550 woningen. Volgens de berichtgeving van RTV Utrecht is de bouw voorzien vanaf begin 2028 en worden de eerste huizen in 2029 verwacht. De archeologische vondst verandert daarmee vooral de aandacht voor het verleden en het onderzoek tijdens de voorbereiding; er is geen bevestigde melding dat het woonbouwplan hierdoor is aangepast.
Destaques
- Twee wrakken zijn opgegraven; nog twee voertuigen liggen volgens de berichtgeving in de bodem.
- De auto’s zijn vermoedelijk in 1940 als hindernis tegen landende Duitse vliegtuigen neergezet.
- De voertuigen zijn gestript en kunnen waarschijnlijk niet worden gerestaureerd.
- De vondst staat los van de afzonderlijk geplande C-130-landing op 8 december 2026.
Wat hebben archeologen op de vliegbasis Soesterberg gevonden?
Het gaat om twee wrakken die tijdens eerder onderzoek in februari werden ontdekt door explosievenzoekers van KWS OCE. Archeologen van BAAC legden ze toen gedeeltelijk bloot, maar moesten het werk vanwege het broedseizoen onderbreken. Het onderzoek is hervat in samenhang met bouwvoorbereidingen en de controle op achtergebleven explosieven.
De auto’s zijn ontdaan van onderdelen: wielen, motoren, stoelen en interieur ontbreken. Er zijn geen merktekens aangetroffen waarmee de voertuigen met zekerheid kunnen worden geïdentificeerd. Een mogelijke herkenning als Mercedes-Benz is daarom geen definitieve conclusie. De wrakken lijken eerder archeologische sporen dan complete voertuigen en zullen naar verwachting niet worden gerestaureerd.
Volgens de berichtgeving liggen er nog twee andere voertuigen in de grond. Eén daarvan wordt binnenkort verder onderzocht; het vierde ligt vermoedelijk buiten het bouwterrein en kan daar blijven. Dit zijn gemelde plannen en verwachtingen, geen afgerond onderzoek naar alle wrakken.
Waarom zouden de wrakken in 1940 op de landingsbaan zijn gezet?
De werkhypothese is dat de voertuigen aan het begin van de Duitse inval als blokkade moesten verhinderen dat Duitse vliegtuigen op de baan konden landen. De exacte omstandigheden zijn nog niet vastgesteld. Historische bronnen vermelden dat een autosloper wrakken naar het vliegveld bracht. Een mogelijke latere verklaring is dat voertuigen die na de Duitse bezetting van de baan moesten verdwijnen, in kuilen zijn gedumpt toen het terrein werd geëgaliseerd.
Dat scenario maakt onderscheid tussen twee momenten: het vermeende gebruik als blokkade en het mogelijk later begraven van de wrakken. Zonder voertuigidentificatie of aanvullende vondsten kan niet met zekerheid worden gezegd wie de auto’s plaatste, wanneer ze zijn verplaatst en of elk wrak dezelfde geschiedenis heeft. De interpretatie blijft dus voorlopig.
Heeft de vondst gevolgen voor de bouw van De Vliegbasis?
De opgraving vindt plaats in een gebied waar de ontwikkeling van een woonwijk is voorbereid. RTV Utrecht meldt dat daar ongeveer 550 woningen zijn voorzien, met start van de bouw begin 2028 en oplevering van de eerste woningen in 2029. De vondst is ontdekt bij bodemonderzoek en werkzaamheden rond explosievenveiligheid. Vooralsnog is geen officieel besluit gevonden waarin staat dat de planning of omvang van de wijk door de wrakken verandert.
De bredere locatie vraagt om zorgvuldige voorbereiding. De provincie Utrecht publiceerde in 2026 informatie over bodemsanering en PFAS-onderzoek op de voormalige vliegbasis. Daarnaast is een vergunning verleend voor een ecologische randzone bij de gebiedsontwikkeling. Die trajecten zijn afzonderlijke onderdelen van de herontwikkeling en mogen niet worden verward met de archeologische vondst.
Voor omwonenden betekent dit dat bodemonderzoek, archeologie, natuurmaatregelen en bouwplanning naast elkaar lopen. Als aanvullend onderzoek nieuwe informatie oplevert, kunnen de betrokken partijen die gebruiken om beslissingen over het terrein te onderbouwen. Een wijziging van de woningbouwplanning is op basis van de nu beschikbare officiële informatie niet bevestigd.
Wat verandert er nu op het terrein?
De actuele ontwikkeling is de opgraving van twee voertuigen en de voortzetting van onderzoek naar mogelijke achtergebleven explosieven bij de bouwlocatie. De wrakken vertellen waarschijnlijk iets over de chaotische overgang in 1940, maar hun precieze rol moet nog worden vastgesteld. De vondst is daarmee nieuws over de geschiedenis die onder het terrein bewaard bleef, terwijl de ruimtelijke ontwikkeling richting woningbouw doorloopt.
Een andere recente gebeurtenis op de voormalige vliegbasis staat gepland voor dinsdag 8 december 2026: de C-130 Hercules G-781 ‘Bob van der Stok’ maakt volgens het Nationaal Militair Museum een laatste vlucht naar het terrein. Het museum noemt dit de eerste landing van een vastvleugelig militair vliegtuig sinds de sluiting van de basis in 2008. Het park wordt tijdens die landing voor publiek afgesloten. Dit is een aangekondigde gebeurtenis, geen gevolg van de archeologische opgraving. Praktische details staan bij het Nationaal Militair Museum.
Bronnen en verificatie
De actuele details over de wrakken en woningbouw zijn gemeld door RTV Utrecht op 20 november 2026; de website zelf was bij deze controle niet rechtstreeks toegankelijk. De achtergrond over de geplande Hercules-landing is gecontroleerd bij het Nationaal Militair Museum. De officiële informatie over bodemsanering en PFAS op de vliegbasis en het provinciale vergunningsbesluit voor de ecologische randzone is eveneens geraadpleegd.
Veelgestelde vragen
Zijn de opgegraven auto’s zeker uit 1940?
Nee. Ze worden in verband gebracht met een mogelijke blokkade uit 1940, maar de precieze datering en rol zijn nog niet definitief vastgesteld.
Is één wrak inderdaad een Mercedes?
Dat is een mogelijke identificatie, geen bevestiging. Er zijn geen merktekens gevonden en nader onderzoek moet uitwijzen om welk model het gaat.
Wordt de bouw van De Vliegbasis uitgesteld?
Er is geen officieel uitstel bevestigd. De gemelde planning noemt bouw vanaf begin 2028 en eerste woningen in 2029.