Home
» Wiki
»
Studieschuld terugbetalen: wanneer begint dat en hoe werkt de aanloopfase?
Studieschuld terugbetalen: wanneer begint dat en hoe werkt de aanloopfase?
U hoeft een studieschuld bij DUO meestal niet meteen terug te betalen zodra u stopt met studeren. Volgens de actuele DUO-regels, gecontroleerd op 25 september 2026, begint eerst een aanloopfase van 2 jaar. Die fase start op 1 januari van het kalenderjaar nadat uw recht op studiefinanciering stopt. Pas na die twee jaar begint op 1 januari de verplichte aflosfase.
De kernregel is dus eenvoudig: stopt uw studiefinanciering ergens in 2026, dan begint de aanloopfase op 1 januari 2027. Die duurt twee kalenderjaren. De verplichte aflosfase begint vervolgens op 1 januari 2029. Tijdens de aanloopfase hoeft u nog niet verplicht te betalen, maar er loopt wel rente over uw studieschuld.
Wie klaar is met studeren, krijgt eerst een aanloopfase voordat de verplichte maandelijkse terugbetaling van de studieschuld begint.
Wanneer begint het terugbetalen van uw studieschuld?
DUO maakt onderscheid tussen de aanloopfase en de aflosfase. De officiële uitleg staat op Zo werkt terugbetalen van DUO.
Moment
Wat gebeurt er?
Uw studiefinanciering stopt
U hoeft nog niet direct verplicht af te lossen.
1 januari van het volgende kalenderjaar
De aanloopfase begint.
De daaropvolgende 2 jaar
U hoeft nog niet verplicht terug te betalen. Rente loopt wel door.
Na afloop van de aanloopfase, op 1 januari
De aflosfase begint en u gaat maandelijks verplicht terugbetalen.
Voorbeeld: uw studiefinanciering stopt in 2026
Stel dat uw recht op studiefinanciering op 31 augustus 2026 eindigt. Dan begint de aanloopfase niet in september, maar op 1 januari 2027. De jaren 2027 en 2028 vormen samen de tweejarige aanloopfase. Op 1 januari 2029 begint vervolgens de verplichte aflosfase.
Het maakt voor deze hoofdregel dus niet uit of uw studiefinanciering in februari, augustus of december van dat jaar stopt: de aanloopfase start op 1 januari van het daaropvolgende kalenderjaar.
Moet u tijdens de aanloopfase helemaal niets doen?
U bent in de aanloopfase niet verplicht om maandelijks af te lossen. Toch is het verstandig om in Mijn DUO te controleren welke schuld, rentevaste periode en terugbetalingsregels voor u gelden. DUO geeft aan dat het rentepercentage vanaf het begin van de aanloopfase telkens voor vijf jaar wordt vastgezet.
U mag bovendien vrijwillig eerder beginnen met terugbetalen. DUO noemt als mogelijke voordelen dat u minder rente betaalt, later een lager maandbedrag kunt hebben of eerder klaar bent met aflossen. Tijdens de aanloopfase schrijft DUO zelf nog geen verplichte bedragen van uw rekening af. Wilt u toch al betalen, dan doet u dat zelf. Zie daarvoor de officiële uitleg Eerder beginnen met aflossen.
Hoe lang duurt de aflosfase: 15 of 35 jaar?
Dat hangt af van de terugbetalingsregels waaronder uw schuld valt. DUO gebruikt verschillende regimes, waaronder SF35 en meerdere varianten met een aflosperiode van 15 jaar. Welke regels voor u gelden, hangt onder meer af van het type opleiding en het moment waarop u voor het eerst studiefinanciering ontving.
In grote lijnen geldt in 2026 dat veel recente studenten onder SF35 vallen. Daaronder duurt de aflosfase maximaal 35 jaar. Andere schulden vallen onder een regime met een aflosperiode van maximaal 15 jaar. U kunt uw eigen regime controleren in Mijn DUO bij ‘Mijn schulden’. De volledige indeling staat op de pagina met terugbetalingsregels van DUO.
Een langere maximale looptijd betekent niet dat iedereen precies 35 jaar betaalt. U kunt extra aflossen of de schuld eerder volledig afbetalen. De feitelijke duur hangt daarom af van uw schuld, rente, draagkracht en eventuele extra betalingen.
Hoe bepaalt DUO uw maandbedrag?
Wanneer de aflosfase begint, berekent DUO eerst een wettelijk maandbedrag op basis van de hoogte van de schuld, de resterende looptijd en de rente. Daarnaast kijkt DUO bij de meeste terugbetalingsregels naar uw draagkracht: hoeveel u op basis van uw inkomen kunt betalen. In veel situaties telt ook het inkomen van een partner mee.
Voor SF35 geldt volgens DUO in 2026 bijvoorbeeld een draagkrachtvrije voet van € 26.819,42 per jaar voor een alleenstaande zonder kinderen. Voor iemand met een partner of een alleenstaande ouder is de vrijstelling in 2026 € 38.351,77. De draagkracht onder SF35 is 4% van het inkomen boven die vrijstelling. Deze bedragen veranderen met het minimumloon en zijn dus tijdgebonden. Controleer voor een later jaar altijd de actuele tabel op Berekening maandbedrag bij DUO.
Het bedrag dat u daadwerkelijk moet betalen kan daardoor lager zijn dan het bedrag dat theoretisch nodig zou zijn om de schuld binnen de maximale looptijd af te lossen. Bij SF35 hoeft u volgens de huidige regels niet te betalen als uw berekende draagkracht lager is dan € 5 per maand.
Welke rente betaalt u als het terugbetalen begint?
De rente werkt anders dan de startdatum van de aflossing. Zolang u studeert, wordt de rente jaarlijks vastgesteld. Zodra de aanloopfase begint, zet DUO het rentepercentage telkens voor vijf jaar vast. Daardoor kan het percentage dat voor uw schuld geldt afwijken van het rentepercentage dat in een bepaald kalenderjaar voor nieuwe studenten wordt genoemd.
DUO publiceert voor 2026 voor studenten bijvoorbeeld 2,33% onder SF35 en 2,29% onder SF15. Dat betekent niet automatisch dat iedere terugbetaler in 2026 precies dat percentage betaalt. Uw eigen rente is gekoppeld aan uw rentevaste periode. Controleer daarom Mijn DUO of de officiële pagina Rente voor terugbetalers.
Wat als u tijdens de aanloopfase weer gaat studeren?
Gaat u opnieuw studeren, dan kan de aanloopfase volgens DUO tijdelijk worden stopgezet. Dat kan ook gebeuren wanneer u tijdens die nieuwe studie geen studiefinanciering ontvangt. Ontvangt u wél opnieuw studiefinanciering, dan kan daarnaast een tweede studieschuld ontstaan. Voor die nieuwe schuld begint de aanloopfase nadat het nieuwe recht op studiefinanciering stopt.
Dit is een situatie waarin alleen naar de datum van uw oorspronkelijke afstuderen kijken niet genoeg is. Controleer in Mijn DUO hoe de verschillende schuldonderdelen en rentevaste periodes voor u zijn geregistreerd.
Kunt u tijdelijk stoppen met betalen als de aflosfase eenmaal loopt?
Ja, voor een gewone studieschuld kunt u onder voorwaarden een aflosvrije periode gebruiken. DUO staat maximaal 60 aflosvrije maanden toe, aaneengesloten of verspreid. Tijdens die maanden hoeft u niet verplicht af te lossen, maar de rente blijft wel doorlopen. De maximale aflosperiode wordt verlengd met het aantal gebruikte aflosvrije maanden.
Omdat de rente blijft lopen, is een aflosvrije periode niet hetzelfde als kwijtschelding. Ze kan vooral nuttig zijn wanneer u tijdelijk financiële ruimte nodig hebt. DUO legt de voorwaarden uit op Aflosvrije periode.
Hoe weet u precies wanneer ú moet beginnen?
De kalenderregel geeft een goede eerste indicatie, maar uw persoonlijke situatie staat uiteindelijk in Mijn DUO. Daar ziet u onder meer welke terugbetalingsregels gelden, welke rente voor uw schuld geldt, hoeveel schuld u nog hebt en — zodra dat beschikbaar is — welk maandbedrag u moet betalen.
Controleer de datum waarop uw recht op studiefinanciering is gestopt.
Tel vanaf 1 januari van het volgende jaar twee jaar aanloopfase.
Controleer in Mijn DUO onder welke terugbetalingsregels u valt.
Bekijk uw rentevaste periode; neem niet zomaar het rentepercentage van huidige studenten over.
Controleer vóór de aflosfase uw verwachte maandbedrag en of DUO over de juiste inkomensgegevens beschikt.
Veelgemaakte misverstanden
“Ik moet meteen na mijn diploma beginnen met betalen”
Niet noodzakelijk. Het gaat om het stoppen van uw recht op studiefinanciering en daarna volgt normaal gesproken eerst de tweejarige aanloopfase.
“Tijdens de aanloopfase gebeurt er niets met mijn schuld”
Ook dat klopt niet. U hoeft nog niet verplicht af te lossen, maar er wordt wel rente berekend.
“Iedereen heeft 35 jaar om af te lossen”
Nee. Er bestaan verschillende terugbetalingsregels. Afhankelijk van uw situatie is de maximale aflosfase 15 of 35 jaar.
“Het genoemde rentepercentage voor 2026 is automatisch mijn rente”
Nee. Terugbetalers hebben een rentevaste periode van vijf jaar. Het percentage in Mijn DUO is daarom leidend voor uw persoonlijke schuld.
Kort samengevat
Voor de meeste gewone studieschulden geldt: nadat uw studiefinanciering stopt, begint op 1 januari van het volgende jaar een aanloopfase van twee jaar. Daarna start op 1 januari de verplichte aflosfase. Hoeveel u vervolgens betaalt en of u maximaal 15 of 35 jaar krijgt, hangt af van uw terugbetalingsregels, schuld, rente en draagkracht.