Home
» Vandaag
»
Voormalige vliegbasis Soesterberg: van militair vliegveld tot natuurpark en woonplannen – november 2026
Voormalige vliegbasis Soesterberg: van militair vliegveld tot natuurpark en woonplannen – november 2026
Gecontroleerd: 20-11-2026 om 14:43 uur CET (UTC+01:00). Dit is het moment waarop de beschikbare bronnen voor dit artikel zijn geraadpleegd, niet een tijdstip van een gebeurtenis.
De voormalige vliegbasis Soesterberg is tegenwoordig vooral een natuur- en erfgoedgebied, maar de transformatie is nog niet afgerond. In oktober 2026 opende Utrechts Landschap een nieuw excursiecentrum op het terrein. Tegelijk worden aan de randen woningen voorbereid, beschermende natuurmaatregelen genomen en oude bodemverontreinigingen aangepakt. De kern van het voormalige vliegveld is dus geen operationele militaire vliegbasis meer en ook geen terrein dat volledig wordt volgebouwd.
Voor bezoekers betekent dit dat de startbaan, shelters en natuur een bijzondere bestemming hebben gekregen. Wie het gebied wil begrijpen, moet onderscheid maken tussen het openbare Park Vliegbasis Soesterberg, het Nationaal Militair Museum en de toekomstige woongebieden aan de rand. De recent gepubliceerde plannen en vergunningen gaan vooral over die overgang tussen bebouwing en beschermd landschap.
Destaques
De militaire vliegbasis sloot in 2008; het park werd eind 2014 voor publiek opengesteld.
Het 375 hectare grote natuurgebied combineert fiets- en wandelroutes met zichtbaar militair erfgoed.
Op 16 oktober 2026 opende Utrechts Landschap een nieuw excursiecentrum in het sheltergebied.
Aan de parkgrens is een natuurinclusieve woonwijk met naar verwachting 400 tot 450 woningen gepland; concrete uitvoering blijft afhankelijk van planning en voorwaarden.
Sfeerillustratie, digitaal gegenereerd: een voormalige landingsbaan, natuur en een militaire shelter. Geen documentaire opname van een specifieke plek of gebeurtenis op Soesterberg.
Wat is de huidige bestemming van de voormalige vliegbasis Soesterberg?
Het grootste deel van het herkenbare vliegveldlandschap is nu Park Vliegbasis Soesterberg. Volgens Utrechts Landschap beslaat het natuurgebied ongeveer 375 hectare. De beheerder meldt dat er meer dan vierduizend soorten planten en dieren zijn waargenomen. De combinatie van open grasland, heide, bos en betonnen infrastructuur maakt het gebied bijzonder: het militaire verleden is hier nog zichtbaar, terwijl planten en dieren zich op en rondom de oude verhardingen ontwikkelen.
Ook het Nationaal Militair Museum bevindt zich op het voormalige militaire terrein. Het museum vertelt de Nederlandse krijgsmachtgeschiedenis en verbindt de historische locatie aan de nationale luchtvaartgeschiedenis. Verspreid door het gebied herinneren shelters, bunkers, munitieopslagplaatsen en de vroegere landingsbaan aan de tijd waarin hier militaire vliegtuigen opereerden.
Kun je over de oude startbaan fietsen of wandelen?
Op aangewezen routes kunnen bezoekers wandelen en fietsen. De brede vroegere startbaan is een herkenbaar onderdeel van het recreatieve netwerk. Niet ieder stukje van de voormalige basis is vrij toegankelijk: rustgebieden voor vogels en andere dieren en delen waar werkzaamheden plaatsvinden, kunnen afgesloten zijn. Controleer voor een bezoek de actuele terreinregels en route-informatie van de beheerder en blijf op de aangegeven paden.
Wat is er in 2026 veranderd op het terrein?
Een concreet nieuw bezoekersvoorziening is het excursiecentrum dat Utrechts Landschap op 16 oktober 2026 opende. Het staat in het historische sheltergebied en is bedoeld als ontvangst- en vertrekpunt voor excursies, vrijwilligers en bijeenkomsten. Het is een aanvulling op het bestaande museum en park, geen heropening van de vliegbasis voor regulier vliegverkeer. De opening is bevestigd door Utrechts Landschap zelf.
De overheid werkt daarnaast aan de inrichting van de overgang tussen natuur en bebouwing. In een officiële provinciale bekendmaking van 8 oktober 2026 is vermeld dat een vergunning voor ontgrondingswerkzaamheden ten behoeve van een ecologische randzone op 7 oktober 2026 in werking trad. Zo’n besluit betekent dat de vergunde activiteit mag worden uitgevoerd; het is op zichzelf geen bewijs dat alle werkzaamheden al zijn afgerond. Zie de provinciale bekendmaking.
Een andere zichtbare uitdaging is bodemkwaliteit. De provincie Utrecht beschrijft verontreiniging met PFAS bij voormalige brandweer- en oefenlocaties en bij de oude tankplaats. Die verontreiniging werd bij onderzoek in 2018 ontdekt. Sanering is volgens de provincie nodig voor veilig recreëren en wonen, natuurbehoud en bescherming van het grondwater. Een exacte einddatum voor alle werkzaamheden kan niet uit die informatie worden afgeleid.
Hoe ontstond vliegbasis Soesterberg en waarom sloot zij?
De geschiedenis begint in 1910, toen ondernemers een stuk heide bij Soesterberg gebruikten voor vliegdemonstraties. In 1913 nam de Nederlandse staat de locatie in gebruik voor militaire luchtvaart. Op 1 juli 1913 werd hier de Luchtvaartafdeeling opgericht, een vroege voorloper van de Koninklijke Luchtmacht. Daarmee wordt Soesterberg vaak de bakermat van de Nederlandse militaire luchtvaart genoemd. Deze tijdlijn wordt bevestigd door het Nationaal Militair Museum en Utrechts Landschap.
In de Tweede Wereldoorlog gebruikte de Duitse Luftwaffe het terrein als Fliegerhorst. De basis werd aangevallen en zwaar beschadigd. Op het terrein bevinden zich ook herinneringen aan de slachtoffers van de bezetting, waaronder het monument voor de 33 verzetsmensen die in november 1942 op de basis werden geëxecuteerd. Het historisch dossier van het Nationaal Militair Museum beschrijft die oorlogsgeschiedenis.
Tijdens de Koude Oorlog kreeg Soesterberg opnieuw strategische betekenis. Amerikaanse gevechtsvliegtuigen en militairen waren er decennialang aanwezig, onder meer van het 32nd Tactical Fighter Squadron. De Amerikanen vertrokken in 1994. Na verdere veranderingen en bezuinigingen sloot de vliegbasis in 2008 als operationeel militair vliegveld. Daarna begon de omzetting naar een gebied waar natuurherstel, historische herinnering en publiek gebruik naast elkaar bestaan.
Komen er woningen op de voormalige vliegbasis?
Ja, maar niet op het volledige parkterrein. De gemeente Soest beschrijft het woongebied De Vliegbasis, aan de rand van het park en nabij Soesterberg-Noord en Beukbergen. Het samenhangende programma omvat Woonwijk Vliegbasis Soesterberg, Sortie 16 en kavels Westflank. De gemeente noemt een totaal van 400 tot 450 duurzame woningen, waaronder sociale huur en andere woningtypen. Die bandbreedte is een planomvang, geen telling van al gebouwde of opgeleverde huizen.
Volgens de gemeentelijke projectinformatie stond de start van de eerste bouw in 2026 gepland, met gefaseerde bouw over daaropvolgende jaren. Dat is een planning, geen afzonderlijk bevestigde opleverdatum. Bij het ontwerp moeten bijzondere soorten, bestaande bomen en militair-historische elementen worden meegenomen. Onder meer de verkeerstoren en oude infrastructuur krijgen een plaats in de nieuwe omgeving.
Wat verandert er hierna voor bezoekers en omwonenden?
Een belangrijk toekomstproject is de betere fietsverbinding tussen Soest en Soesterberg. De gemeente Soest meldt dat voorbereidingen voor een nieuwe verbinding over de voormalige vliegbasis lopen. Werkzaamheden worden beoogd in het voorjaar van 2027; volgens de gemeente kan dit door natuurbescherming een jaar opschuiven. Ook dit is dus nadrukkelijk een voorwaardelijke planning.
Voor omwonenden wordt vooral relevant hoe woningbouw, sanering en bescherming van dieren op elkaar worden afgestemd. Voor bezoekers blijft de bestemming aantrekkelijk door de combinatie van natuur, routes, excursies en het museum. Wie alleen een rondje door het park wil maken, hoeft niet te wachten tot de woonwijk klaar is, maar doet er goed aan vooraf de toegankelijkheid van zijn gekozen route te controleren.
Veelgestelde vragen over de voormalige vliegbasis Soesterberg
Is vliegbasis Soesterberg nog militair in gebruik?
Nee, de vliegbasis werd in 2008 gesloten voor reguliere militaire vliegoperaties. Het voormalige terrein heeft vooral functies voor natuur, erfgoed, recreatie en aan de randen woningbouw.
Is Park Vliegbasis Soesterberg gratis toegankelijk?
Het natuurpark is via de toegankelijke wandel- en fietsroutes te bezoeken. Voor het Nationaal Militair Museum en georganiseerde activiteiten kunnen afzonderlijke toegangsvoorwaarden of kosten gelden. Controleer die vooraf bij de aanbieders.
Wordt de hele oude vliegbasis een woonwijk?
Nee. De woningbouwplannen concentreren zich aan de randen. Het omvangrijke park, de bijzondere natuur en het militaire erfgoed blijven belangrijke onderdelen van de bestemming.
Bronverantwoording: Voor deze uitleg zijn actuele publicaties van Utrechts Landschap, het Nationaal Militair Museum, de gemeente Soest, de provincie Utrecht en officiële provinciale bekendmakingen geraadpleegd. Specifieke uitvoeringsdata die nog niet definitief zijn, zijn als planning aangeduid.