Griepprik 2026 in Nederland: wie krijgt hem gratis en hoe werkt het?

Bijgewerkt op 29 oktober 2026. De jaarlijkse griepprikcampagne is in Nederland begonnen. Wie een verhoogd risico loopt op ernstige gevolgen van griep, kan meestal gratis worden gevaccineerd via de huisarts of een zorginstelling. In 2026 komen de uitnodigingen volgens het RIVM wat later binnen dan gebruikelijk, omdat de levering van griepvaccins enkele weken vertraging had. Ook als u nog geen brief hebt ontvangen, hoeft dat dus niet te betekenen dat u buiten de doelgroep valt.

Hieronder leest u voor wie de griepprik in 2026 bedoeld is, hoe u de vaccinatie regelt en welke misverstanden veel voorkomen. De informatie gaat over Nederland en is gebaseerd op de actuele voorlichting van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM).

Wie komt in 2026 in aanmerking voor een gratis griepprik?

Het Nationaal Programma Grieppreventie is bedoeld voor mensen bij wie griep tot ernstige gezondheidsproblemen kan leiden. Een uitnodiging betekent niet dat u verplicht bent de prik te halen: vaccineren blijft een persoonlijke keuze.

60 jaar en ouder

U komt in aanmerking als u 60 jaar of ouder bent. Ook als u tijdens het uitnodigingsseizoen nog 59 bent, maar vóór 1 mei 2027 60 jaar wordt, behoort u volgens de RIVM-regel voor 2026 tot de doelgroep. Controleer bij twijfel uw geboortejaar en neem contact op met de huisarts als een uitnodiging uitblijft.

Medische aandoeningen en een verminderde afweer

Ook mensen jonger dan 60 kunnen een gratis griepprik krijgen. Het RIVM noemt onder meer de volgende risicogroepen:

• Mensen met bepaalde chronische longziekten, zoals COPD of astma waarvoor ontstekingsremmers nodig zijn.
• Mensen met bepaalde hartziekten, diabetes type 1 of 2 en nierziekten.
• Mensen met een verminderde afweer door ziekte, medicatie of behandeling, zoals chemotherapie.
• Mensen met bepaalde neurologische of neuromusculaire aandoeningen, waaronder Parkinson, ALS of epilepsie.
• Mensen met zeer ernstig overgewicht (BMI van 40 of hoger), dementie, een verstandelijke beperking of een cochleair implantaat.
• Kinderen van 6 maanden tot en met 17 jaar die langdurig salicylaten gebruiken.
• Mensen die in een verpleeghuis wonen.

Dit zijn de belangrijkste voorbeelden, geen vervanging voor de volledige medische indicatielijst. Of een specifieke diagnose of behandeling recht geeft op een uitnodiging, kan afhangen van de medische details. Raadpleeg daarvoor de officiële doelgroepinformatie van het RIVM of vraag uw huisarts om uw situatie te beoordelen.

Zwangeren: een aparte route via het consultatiebureau

Bent u tussen 15 oktober 2026 en 1 maart 2027 minstens 22 weken zwanger? Dan kunt u een gratis griepprik krijgen bij de jeugdgezondheidszorg (JGZ), doorgaans het consultatiebureau. De verloskundige bespreekt deze mogelijkheid; u maakt in principe zelf een afspraak en hoeft niet op een uitnodiging van de huisarts te wachten. De vaccinatie helpt ook de baby na de geboorte te beschermen via antistoffen die tijdens de zwangerschap worden doorgegeven.

Heeft u al een medische indicatie voor de jaarlijkse griepprik, dan verloopt de vaccinatie gewoon via de huisarts. U hoeft in dat geval niet te wachten tot 22 weken zwangerschap. De griepprik mag bij de JGZ tegelijk met de 22-wekenprik tegen kinkhoest worden gegeven. Bekijk de RIVM-informatie over de griepprik tijdens de zwangerschap voor de voorwaarden en het vinden van een afspraaklocatie.

Nieuwe groep in 2026: beroepsmatig risico op vogelgriep

Vanaf 2026 behoren ook bepaalde mensen die door hun werk of vrijwilligerswerk vaker in aanraking komen met dieren die griepvirussen kunnen dragen tot de doelgroep. Het gaat bijvoorbeeld om medewerkers in de pluimvee- of varkenshouderij, dierenartsen, medewerkers van kinderboerderijen en mensen die beroepsmatig contact hebben met wilde vogels of wilde zoogdieren. Zij ontvangen geen persoonlijke uitnodigingsbrief. Herkent u uw werk hierin, vraag dan zelf bij de huisarts naar de vaccinatiemogelijkheid. Het doel is mede te voorkomen dat menselijke en dierlijke griepvirussen zich in één persoon vermengen.

Wanneer komt de uitnodiging voor de griepprik 2026?

Huisartsen en instellingsartsen nodigen hun doelgroep doorgaans in oktober en november uit. In een bericht van 13 oktober 2026 liet het RIVM weten dat de uitnodigingen dit jaar later worden verstuurd vanwege vertraging bij de vaccinleveringen. Er is dus geen landelijke afspraakdatum die voor iedereen geldt: de dag, het tijdstip en de locatie staan op uw persoonlijke uitnodiging.

Geen brief ontvangen? Controleer eerst of u tot de doelgroep behoort. Is dat zo, vraag dan uw huisartsenpraktijk of de instellingsarts om uw uitnodiging of afspraakmogelijkheid te controleren. Bent u de brief kwijt of kunt u op de voorgestelde dag niet? Neem dan contact op om een ander moment af te spreken. Voor de landelijke toelichting kunt u het RIVM-bericht over de start van de campagne 2026 lezen.

Hoe werkt het halen van de griepprik?

1. Controleer uw uitnodiging. Hierop staat waar en wanneer u terechtkunt. Bij deelname aan het programma is de prik gratis.
2. Ga naar de aangewezen locatie. Dit is meestal de huisartsenpraktijk of een tijdelijke priklocatie. Bewoners van een zorginstelling krijgen de vaccinatie doorgaans in de instelling.
3. Bereid uw bovenarm voor. De prik wordt in de bovenarm gegeven. Kleding met makkelijk op te rollen mouwen is praktisch.
4. Bespreek bijzonderheden vooraf. Meld bijvoorbeeld een eerdere ernstige allergische reactie, koorts of een behandeling die uw afweer beïnvloedt. De zorgverlener beoordeelt of uitstel nodig is.
5. Houd rekening met opbouw van bescherming. Het duurt ongeveer twee weken voordat het lichaam voldoende afweer heeft opgebouwd.

Voor mensen die via de huisarts worden uitgenodigd, ligt het vaccin normaal gesproken al klaar op de priklocatie. U hoeft het dan niet zelf bij de apotheek te kopen. Het RIVM adviseert vaccinatie bij voorkeur in oktober of november, voordat de griep doorgaans in de wintermaanden sterker rondgaat. Ook later vaccineren kan nog zinvol zijn; overleg daarover met uw huisarts. Zie de praktische RIVM-uitleg over waar en wanneer u de prik krijgt.

Moet u betalen als u geen uitnodiging krijgt?

Wie niet tot de gratis doelgroep behoort, kan soms toch een griepprik krijgen op eigen verzoek. Bespreek dit met de huisarts. In de gebruikelijke route schrijft een arts een recept voor, koopt u het vaccin bij de apotheek en laat u het toedienen; u betaalt dan in principe zowel het vaccin als het prikken zelf. De daadwerkelijke prijs en beschikbaarheid kunnen per aanbieder verschillen. Sommige werkgevers bieden hun personeel een griepprik aan en sommige zorgverzekeringen vergoeden deze onder voorwaarden. Vraag daarom vooraf naar de kosten en eventuele vergoeding.

Voor zorgmedewerkers kan vaccinatie via de werkgever worden georganiseerd. Dat is iets anders dan automatisch in aanmerking komen voor een uitnodiging van de huisarts. Informeer bij de werkgever of arbodienst hoe het aanbod binnen uw organisatie geregeld is.

Wat doet de griepprik wel en niet?

De griepprik traint de afweer om griepvirussen sneller te herkennen. Daardoor wordt de kans op griep kleiner en worden de klachten bij een infectie doorgaans minder ernstig. Het vaccin biedt geen volledige bescherming: ook gevaccineerde mensen kunnen griep krijgen. Volgens het RIVM hebben gevaccineerde mensen gemiddeld ongeveer 40% minder kans op ziekenhuisopname door griep. Dat is een gemiddelde en geen garantie voor een individueel persoon.

De samenstelling van de griepprik wordt ieder jaar aangepast aan de virussen waarvan verwacht wordt dat ze zullen circuleren. Bovendien neemt de bescherming na verloop van tijd af. Een prik van vorig jaar vervangt daarom niet automatisch de vaccinatie van dit najaar.

Bijwerkingen, verkoudheid en andere veelgestelde vragen

Kunt u griep krijgen van de prik?

Nee, de gebruikelijke griepprik bevat geen levend griepvirus dat griep kan veroorzaken. Een pijnlijke of rode prikplek, tijdelijke vermoeidheid, hoofdpijn of een niet lekker gevoel kunnen wel voorkomen. Die klachten verdwijnen meestal binnen enkele dagen. Krijgt u ernstige of onverwachte klachten, neem dan contact op met een arts.

Mag u de prik halen als u verkouden bent?

Bij een gewone verkoudheid zonder koorts kan de vaccinatie volgens het RIVM meestal doorgaan. Heeft u koorts, dan is uitstellen verstandig totdat u koortsvrij bent. Bij een bewezen allergie voor een bestanddeel van het vaccin of bij bepaalde medische behandelingen is persoonlijk overleg met de huisarts nodig. Verander voorgeschreven medicijnen niet zelf om een vaccinatie te kunnen krijgen.

Hoe zit het met kinderen?

Niet ieder kind wordt standaard tegen griep gevaccineerd. Het gaat om kinderen die tot een medische risicogroep behoren. De prik is mogelijk vanaf zes maanden. Kinderen jonger dan negen jaar die nog niet eerder een griepprik hebben gehad, krijgen doorgaans twee doses met vier weken ertussen. Heeft het kind eerder een griepprik gehad, dan is in dat seizoen meestal één dosis voldoende. De huisarts kan de juiste afspraak uitleggen.

Kan de griepprik samen met andere vaccinaties?

In veel gevallen wel. Zo kan de griepprik samen met de pneumokokkenprik worden toegediend en hoeft tussen de griepprik en een coronaprik doorgaans geen wachttijd te zitten. Of andere vaccinaties voor u zijn aanbevolen, hangt af van uw persoonlijke situatie. Bespreek bij twijfel het schema met uw arts. Voor een onafhankelijke uitleg van de voor- en nadelen kunt u ook Thuisarts over de griepprik raadplegen.

Wat kunt u nu het beste doen?

Controleer of u in een van de officiële risicogroepen valt en kijk of uw uitnodiging al is binnengekomen. Heeft u wel recht op de griepprik maar geen brief, bel dan uw huisarts of instellingsarts. Bent u zwanger zonder medische indicatie, maak dan vanaf 22 weken zwangerschap in de campagneperiode zelf een afspraak bij de JGZ. En behoort u niet tot de doelgroep, vraag dan eerst naar beschikbaarheid, kosten en eventuele vergoeding. Zo kunt u een weloverwogen keuze maken zonder te vertrouwen op verouderde informatie of algemene aannames.