Kerst 2026 en Nieuwjaar 2027 in België: Feestdagen, Winkel- en Banksluitingen
Overzicht van Kerstmis 2026 en Nieuwjaar 2027 in België: wettelijke feestdagen op vrijdag, sluitingen van banken en winkels, en schoolvakantiedata.
Kerst 2026 en Nieuwjaar 2027 in Nederland: Feestdagen, Winkelopeningstijden en OV Overzicht
Laatst bijgewerkt en geverifieerd: 11 november 2026, 09:35 CET (UTC+01:00) | Bron: Rijksoverheid & Nederlandse Winkeltijdenwet
De feestdagenperiode rond Kerstmis 2026 en Nieuwjaar 2027 brengt in Nederland een gunstige kalenderstructuur met zich mee voor werknemers, maar vereist tegelijkertijd een zorgvuldige planning voor het doen van inkopen en reizen met het openbaar vervoer. Eerste Kerstdag (vrijdag 25 december 2026) en Nieuwjaarsdag (vrijdag 1 januari 2027) sluiten beiden direct aan op het weekend. Dit zorgt voor twee opeenvolgende lange weekenden, waardoor de druk op winkels en reisroutes in de dagen voorafgaand aan beide feestdagen naar verwachting sterk toeneemt.
Hoewel Eerste Kerstdag, Tweede Kerstdag en Nieuwjaarsdag door de rijksoverheid zijn aangewezen als officiële nationale feestdagen, betekent dit volgens het Nederlands arbeidsrecht niet automatisch dat iedere werknemer vrij heeft. Daarnaast bepalen individuele gemeenten via hun eigen Algemene Plaatselijke Verordening (APV) of en wanneer winkels en supermarkten op deze feestdagen geopend mogen zijn, wat leidt tot aanzienlijke regionale verschillen tussen grote steden en traditionele gemeenten.
Destaques
- Gunstige kalenderindeling: Zowel Eerste Kerstdag (25 december 2026) als Nieuwjaarsdag (1 januari 2027) vallen op een vrijdag, waardoor veel werknemers profiteren van aaneengesloten lange vrije weekenden.
- Wettelijke feestdagen versus vrije dagen: De Nederlandse wet kent geen algemeen wettelijk recht op een vrije feestdag; verlof en feestdagentoeslagen worden uitsluitend bepaald door de van toepassing zijnde cao of arbeidsovereenkomst.
- Winkelopeningstijden verschillen lokaal: Volgens de Winkeltijdenwet zijn winkels op officiële feestdagen in beginsel gesloten en sluiten zij op Kerstavond verplicht om 19:00 uur, tenzij gemeenten zelf vrijstellingen of ontheffingen hebben verleend.
- Openbaar vervoer op feestdagenrooster: Treinen en bussen rijden op 25 en 26 december en 1 januari volgens de zondagsdienstregeling; op oudejaarsavond (31 december) stopt het reguliere treinverkeer traditiegetrouw al omstreeks 20:00 uur.
Officiële feestdagen en de juridische status in Nederland (december 2026 – januari 2027)
In Nederland is de lijst met officiële feestdagen vastgelegd in onder meer de Algemene termijnenwet. Voor de periode van december 2026 tot en met januari 2027 gelden de volgende officiële data:
- Eerste Kerstdag: Vrijdag 25 december 2026 (officiële feestdag)
- Tweede Kerstdag: Zaterdag 26 december 2026 (officiële feestdag)
- Nieuwjaarsdag: Vrijdag 1 januari 2027 (officiële feestdag)
Dagen zoals Kerstavond (donderdag 24 december 2026) en Oudejaarsdag (donderdag 31 december 2026) zijn reguliere werkdagen en bezitten geen status als officiële feestdag. Een hardnekkig misverstand in Nederland is dat werknemers op een officiële feestdag automatisch vrij zijn. Zoals de Rijksoverheid officieel bevestigt, bestaat er in de Nederlandse wet geen algemene verplichting voor werkgevers om op officiële feestdagen betaald verlof toe te kennen. Dit recht is vastgelegd in individuele arbeidsovereenkomsten of collectieve arbeidsovereenkomsten (cao's), waarin eveneens afspraken staan over eventuele feestdagentoeslagen voor sectoren zoals de zorg, horeca en logistiek.
Doordat Eerste Kerstdag op vrijdag valt en Tweede Kerstdag op zaterdag, leveren de kerstdagen voor werknemers met een standaard werkweek van maandag tot en met vrijdag in 2026 slechts één extra vrije doordeweekse dag op, in tegenstelling tot jaren waarin beide dagen binnen de reguliere werkweek vallen.
Overzichtstabel: Kalender, feestdagenstatus en verwachte opening
| Datum | Dag | Gelegenheid | Wettelijke status | Winkels & Supermarkten | Openbaar Vervoer (NS / Stadsvervoer) |
|---|---|---|---|---|---|
| 24 december 2026 | Donderdag | Kerstavond | Reguliere werkdag | Open, wettelijke verplichte sluiting uiterlijk 19:00 uur (behoudens gemeentelijke ontheffing) | Reguliere werkdag- of vakantiedienstregeling |
| 25 december 2026 | Vrijdag | Eerste Kerstdag | Officiële feestdag | Grotendeels gesloten; uitsluitend geopend bij specifieke gemeentelijke vrijstelling (o.a. grote steden) | Zondagsdienstregeling |
| 26 december 2026 | Zaterdag | Tweede Kerstdag | Officiële feestdag | Beperkt geopend (vooral supermarkten en woonboulevards in aangewezen gemeenten) | Zondagsdienstregeling |
| 31 december 2026 | Donderdag | Oudejaarsdag | Reguliere werkdag | Open, maar winkels en supermarkten sluiten doorgaans vervroegd (tussen 17:00 en 19:00 uur) | Dienstregeling stopt landelijk rond 20:00 uur (Schiphol-corridor tot ca. 22:00 uur) |
| 1 januari 2027 | Vrijdag | Nieuwjaarsdag | Officiële feestdag | Vrijwel overal gesloten; enkele avondwinkels en stationslocaties geopend | Opstart landelijk net vanaf ca. 10:00 uur (zondagsdienst); beperkt nachtnet na jaarwisseling |
Regels en openingstijden voor winkels en supermarkten: De Winkeltijdenwet
De openingstijden van Nederlandse winkels worden op rijksniveau gereguleerd door de Winkeltijdenwet. Deze wet bepaalt als basisprincipe dat winkels op zon- en feestdagen (waaronder Nieuwjaarsdag, Eerste Paasdag, Tweede Paasdag, Hemelvaartsdag, Eerste Pinksterdag, Tweede Pinksterdag, Eerste Kerstdag en Tweede Kerstdag) gesloten moeten blijven. Bovendien schrijft de wet voor dat winkels op 24 december (Kerstavond) en Goede Vrijdag uiterlijk om 19:00 uur moeten sluiten.
De Winkeltijdenwet verleent gemeenteraden echter de bevoegdheid om via de lokale Algemene Plaatselijke Verordening (APV) ontheffing te verlenen van deze sluitingstijden. Dit leidt tot substantiële lokale verschillen:
- Grote steden (zoals Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht): Deze gemeenten maken veelvuldig gebruik van verruimde ontheffingen. Op Tweede Kerstdag zijn veel supermarkten, warenhuizen en winkelketens geopend volgens aangepaste zondagstijden (bijvoorbeeld van 12:00 tot 18:00 uur). Op Eerste Kerstdag en Nieuwjaarsdag blijft het aanbod beperkter, al openen steeds meer stedelijke supermarkten voor enkele uren hun deuren.
- Kleinschalige en confessionele gemeenten: In meer behoudende gemeenten (onder meer gelegen in de zogeheten Bijbelgordel) blijft het verbod strikt van kracht. Op beide kerstdagen en Nieuwjaarsdag zijn alle winkels en supermarkten daar volledig gesloten.
- Wettelijke uitzonderingen die altijd mogen openen: Ongeacht het lokale gemeentelijke beleid mogen bepaalde voorzieningen altijd geopend zijn. Hiertoe behoren winkels in ziekenhuizen, tankstations langs snelwegen, apotheken voor spoedgevallen en winkels op grote treinstations en luchthaven Schiphol.
Consumenten wordt aangeraden om in de tweede helft van december de specifieke openingstijden van hun lokale supermarktfiliaal te controleren, aangezien exacte openingstijden per vestiging door hoofdkantoren en franchisenemers pas kort voor de feestdagen definitief worden vastgesteld.
Dienstregeling van het openbaar vervoer rond de jaarwisseling
Zowel de Nederlandse Spoorwegen (NS) als de regionale vervoersmaatschappijen (zoals GVB, RET, HTM, Qbuzz en Arriva) hanteren tijdens de kerstperiode aangepaste dienstregelingen:
- Eerste en Tweede Kerstdag (25 en 26 december 2026): Het openbaar vervoer rijdt conform de landelijke zondagsdienstregeling. Dit betekent een lagere frequentie op sprinter- en intercitytrajecten en een latere opstart in de vroege ochtend.
- Oudejaarsavond (31 december 2026): Zoals gebruikelijk in Nederland stoppen alle reguliere treinen, bussen, trams en metro's op oudejaarsavond omstreeks 20:00 uur met hun ritten. Dit stelt personeel in staat om de jaarwisseling veilig thuis te vieren en voorkomt incidenten rondom vuurwerkafsteken. De verbinding tussen Schiphol Airport en Amsterdam Centraal blijft veelal actief tot circa 22:00 uur.
- Nieuwjaarsnacht en Nieuwjaarsdag (1 januari 2027): In de nacht van oud op nieuw rijdt het nachttreinennetwerk (de Randstad-verbinding tussen Utrecht, Amsterdam, Schiphol, Leiden, Den Haag en Rotterdam) doorgaans weer vanaf 01:00 uur. De reguliere landelijke treindienst start op Nieuwjaarsdag pas geleidelijk op vanaf circa 10:00 uur 's ochtends en rijdt gedurende de rest van de dag eveneens volgens een zondagsrooster.
Overheidskantoren, postbezorging en financiële instellingen
Gemeentelijke loketten, rechtbanken en andere overheidsinstellingen zijn op officiële feestdagen gesloten. Tussen Kerst en Oud en Nieuw werken veel overheidsdiensten en banken bovendien met een minimale bezetting of aangepaste openingstijden voor publieksdiensten. Post- en pakketbezorgers (zoals PostNL en DHL) bezorgen geen reguliere post en pakketten op Eerste en Tweede Kerstdag en Nieuwjaarsdag. Vanwege de traditionele piek in online bestellingen en eindejaarskaarten gelden in de week voorafgaand aan 24 december vaak aangepaste uiterste verzendtijden om tijdige levering te waarborgen.
Veelgestelde vragen (FAQ)
Zijn supermarkten in Nederland open op Eerste Kerstdag en Nieuwjaarsdag?
Landelijk gezien zijn de meeste supermarkten op Eerste Kerstdag en Nieuwjaarsdag gesloten. In grotere steden en toeristische gebieden verlenen gemeenten echter steeds vaker ontheffingen via de APV, waardoor bepaalde supermarkten met aangepaste openingstijden (vaak 10:00 of 12:00 tot 18:00 uur) geopend zijn. Raadpleeg altijd de website van de betreffende supermarktvestiging voor bevestigde tijden.
Tot hoe laat mogen winkels openblijven op Kerstavond en Oudejaarsavond?
Op grond van de Winkeltijdenwet moeten winkels op Kerstavond (24 december) verplicht om uiterlijk 19:00 uur de deuren sluiten, tenzij een specifieke gemeentelijke vrijstelling geldt. Op Oudejaarsdag (31 december) geldt wettelijk de normale sluitingstijd van 22:00 uur, maar in de praktijk sluiten vrijwel alle winkels en supermarkten vrijwillig vervroegd tussen 17:00 en 19:00 uur.
Rijden er treinen in Nederland tijdens de overgang van oud naar nieuw?
Nee, het reguliere landelijke treinverkeer van de NS en regionale vervoerders wordt op 31 december rond 20:00 uur volledig stilgelegd. Pas vanaf circa 01:00 uur 's nachts hervatten speciale nachttreinen in de Randstad beperkt hun diensten, waarna het landelijke netwerk op 1 januari rond 10:00 uur volgens de zondagsdienstregeling geleidelijk weer wordt opgestart.