Waarom is 11 november een feestdag in België? De betekenis van Wapenstilstand

Bijgewerkt op 11 november 2026 om 13.12 uur CET (UTC+01:00).

11 november is in België een wettelijke feestdag omdat op die datum in 1918 de Wapenstilstand werd gesloten: het akkoord dat de gevechten aan het westelijke front van de Eerste Wereldoorlog beëindigde. De dag is zowel een moment van herdenking als een officiële rustdag. Voor werknemers in de privésector betekent dat doorgaans een betaalde feestdag, al kunnen uitzonderingen en vervangingsdagen gelden.

Er is vandaag geen nieuwe wetswijziging vastgesteld die de betekenis van 11 november verandert. De Belgische overheid vermeldt Wapenstilstand van 1918 op de lijst van nationale feestdagen; ook de FOD Werkgelegenheid neemt 11 november op bij de tien wettelijke feestdagen.

Wat gebeurde er op 11 november 1918?

De Eerste Wereldoorlog woedde van 1914 tot 1918 en trof ook België zwaar. Duitse troepen vielen België in augustus 1914 binnen. Na jaren van bezetting, strijd en grote menselijke verliezen kwamen Duitsland en de geallieerden in november 1918 tot een wapenstilstand. Die werd in een treinwagon bij Compiègne in Frankrijk ondertekend. Volgens het National Army Museum gebeurde dat in de vroege ochtend; het afgesproken staakt-het-vuren ging om 11 uur in.

Een wapenstilstand is een afspraak om de vijandelijkheden stop te zetten. Dat is iets anders dan een formeel vredesverdrag. De gevechten aan het westelijke front hielden op 11 november op, terwijl het Verdrag van Versailles pas in juni 1919 werd ondertekend. De datum herinnert dus in de eerste plaats aan het stilvallen van de wapens en aan de mensen die door de oorlog omkwamen of erdoor getekend werden.

Voor België is die herinnering bijzonder verbonden met de bezetting en de verwoesting tijdens de oorlog. Op 11 november worden daarom vaak herdenkingen georganiseerd bij monumenten en begraafplaatsen. De vorm verschilt per gemeente en jaar; de nationale feestdag betekent niet dat op elke plek dezelfde officiële ceremonie plaatsvindt.

Waarom is Wapenstilstand een wettelijke feestdag?

De Belgische overheid erkent 11 november als officiële feestdag onder de naam Wapenstilstand van 1918. Het is een van de tien wettelijke feestdagen die jaarlijks op de federale lijst staan. Daarmee heeft de datum twee functies: ze houdt de historische herinnering zichtbaar en geeft werknemers een wettelijk geregelde feestdag.

De praktische regeling verschilt enigszins naargelang de werkgever en het statuut. De regels van de FOD Werkgelegenheid over feestdagen gelden voor werknemers in de privésector. In principe wordt er op een wettelijke feestdag niet gewerkt en betaalt de werkgever de niet-gepresteerde dag. In sectoren waar zondagsarbeid is toegestaan, kan werk op een feestdag wel voorkomen; dan heeft de werknemer volgens de regels recht op inhaalrust.

Sommige sectoren of werknemerscategorieën kunnen een feestdag door een andere datum vervangen. De FOD noemt de staalindustrie als voorbeeld: daar kan Sint-Elooi op 1 december in de plaats komen van 11 november. Ook wanneer een feestdag samenvalt met een zondag of een gewone inactiviteitsdag, moet de werkgever doorgaans een vervangingsdag vastleggen. De concrete afspraak kan dus afhangen van sectorale regels, het arbeidsreglement en het werkrooster.

Wat is het verschil met de Belgische nationale feestdag?

11 november is geen Belgische nationale feestdag. Die valt op 21 juli en herdenkt de eedaflegging van Leopold I als eerste koning der Belgen in 1831. Wapenstilstand op 11 november heeft een andere historische aanleiding: het einde van de gevechten in 1918. Beide zijn officiële feestdagen, maar ze staan voor verschillende gebeurtenissen.

Ook 15 november kan soms verwarring veroorzaken. Dat is het Koningsfeest, waarop federale overheidsdiensten gesloten zijn, maar het staat los van de tien wettelijke feestdagen in de privésector. Voor wie wil weten of een concrete dienst, winkel of werkplek gesloten is, blijft de eigen organisatie of werkgever de meest relevante bron.

Hoe wordt 11 november herdacht?

Herdenkingen kunnen bestaan uit een plechtigheid, bloemen bij een monument, een moment van stilte of een lokale ceremonie. De precieze invulling ligt niet overal vast. De kern blijft het herdenken van de oorlogsslachtoffers en het besef dat een wapenstilstand de gevechten beëindigt, maar niet automatisch alle gevolgen van oorlog wegneemt.

Wie de dag praktisch wil plannen, kan rekening houden met de officiële feestdag, maar controleert best openingsuren en lokale aankondigingen. Diensten en ondernemingen kunnen hun planning aanpassen; in bepaalde sectoren wordt gewerkt volgens de daarvoor geldende regels. Meer informatie staat op de officiële pagina’s van Belgium.be over nationale feestdagen en de FOD Werkgelegenheid over feestdagen. De historische timing is toegelicht door het National Army Museum.

Veelgestelde vragen over 11 november

Is 11 november een betaalde feestdag in België?

Voor werknemers in de privésector is 11 november een van de wettelijke feestdagen en wordt de niet-gepresteerde dag in principe betaald. Sectorale uitzonderingen en vervangingsdagen kunnen van toepassing zijn.

Om welk uur begon de wapenstilstand?

De wapenstilstand werd op 11 november 1918 ondertekend en het staakt-het-vuren ging om 11 uur in. Dat is de historische tijd in Frankrijk, waar de overeenkomst bij Compiègne werd gesloten.

Is 11 november de nationale feestdag van België?

Nee. De Belgische nationale feestdag is 21 juli. Op 11 november herdenkt België de Wapenstilstand van 1918.