Belastingtarieven 2026: welke schijven gelden in box 1?

In 2026 heeft box 1 drie belastingschijven. Bent u 66 jaar of jonger, dan betaalt u 35,75% over het belastbare inkomen tot en met € 38.883, 37,56% over het deel daarboven tot en met € 78.426 en 49,50% over het deel boven € 78.426. Dat betekent niet dat iemand met een inkomen boven € 78.426 over het hele inkomen 49,50% betaalt. Alleen het deel dat in de hoogste schijf valt, wordt tegen dat tarief belast.

Voor mensen die de AOW-leeftijd al hebben bereikt gelden andere percentages in de eerste schijf. Ook heffingskortingen, aftrekposten en de samenstelling van uw inkomen bepalen uiteindelijk hoeveel belasting u werkelijk betaalt. Daarom is een vergelijking op alleen het hoogste tarief vaak te simpel.

Box 1 in 2026: de drie tarieven voor wie de AOW-leeftijd nog niet heeft bereikt

Box 1 is het deel van de Nederlandse inkomstenbelasting voor inkomen uit werk en woning. Hieronder vallen bijvoorbeeld loon, winst uit onderneming, uitkering, pensioen, bepaalde periodieke uitkeringen en het fiscale resultaat van de eigen woning.

Deze bedragen zijn de definitieve 2026-tarieven die de Belastingdienst publiceert op de pagina Box 1: uitleg en tarieven. De Rijksoverheid geeft dezelfde drie schijven weer in haar uitleg over inkomstenbelasting in box 1.

Keuze 1: kijken naar uw hoogste schijf of naar uw totale belastingdruk?

Welke maatstaf nuttig is, hangt af van de vraag die u wilt beantwoorden. Wilt u weten hoeveel belasting ongeveer over een extra euro loon verschuldigd is, dan is het marginale tarief relevant: het tarief van de schijf waarin die extra euro valt. Wilt u weten welk deel van uw totale inkomen uiteindelijk aan belasting opgaat, dan is het effectieve tarief relevanter.

Neem iemand met € 50.000 belastbaar box 1-inkomen en zonder rekening te houden met heffingskortingen of andere bijzonderheden. De eerste € 38.883 valt in schijf 1. Alleen het resterende deel valt in schijf 2. Het is dus niet juist om 37,56% over de volledige € 50.000 te rekenen.

Bij € 80.000 werkt hetzelfde principe. De Belastingdienst laat in een officieel rekenvoorbeeld zien dat slechts € 1.574 in schijf 3 valt. Over dat deel geldt 49,50%, terwijl de eerdere delen tegen de tarieven van schijf 1 en 2 worden belast.

Praktisch advies: gebruikt u de tarieven om een salarisverhoging of extra opdracht te beoordelen, kijk dan naar het marginale tarief én naar het effect op heffingskortingen. Wilt u uw totale jaarlast begroten, gebruik dan een volledige berekening en niet alleen het hoogste schijfpercentage.

Keuze 2: meer verdienen of bruto inkomen verlagen met aftrekposten?

Box 1 wordt berekend over het belastbare inkomen, niet simpelweg over alle bedragen die u bruto ontvangt. Bepaalde posten kunnen het inkomen in box 1 verlagen. De Belastingdienst noemt onder meer aftrekbare kosten van de eigen woning, bepaalde lijfrentepremies, persoonsgebonden aftrek en verrekenbare verliezen.

Dat betekent niet dat een aftrekpost altijd hetzelfde belastingvoordeel oplevert als uw hoogste schijftarief. Vooral bij hogere inkomens geldt een tariefsaanpassing voor bepaalde aftrekposten. Wie boven € 78.426 uitkomt, kan dus niet zonder meer aannemen dat elke aftrekbare euro 49,50 cent belasting bespaart.

Welke keuze verstandig is, hangt af van het doel. Een vrijwillige pensioen- of lijfrentestorting puur doen om “in een lagere schijf te komen” kan ongunstig zijn als u het geld op korte termijn nodig hebt. Heeft u juist pensioentekort en voldoende liquiditeit, dan kan de fiscale behandeling wel onderdeel zijn van de afweging.

Praktisch advies: vergelijk bij een aftrekbare uitgave niet alleen de belastingbesparing, maar ook liquiditeit, voorwaarden, toekomstige belastingheffing en het doel van de uitgave. De belastingschijf is één factor, niet de hele beslissing.

Keuze 3: bruto salaris vergelijken zonder of met heffingskortingen?

Heffingskortingen worden afgetrokken van de berekende belasting. Daardoor kan de netto uitkomst aanzienlijk verschillen van een eenvoudige berekening met de drie schijven.

De maximale algemene heffingskorting is in 2026 € 3.115 voor iemand die de AOW-leeftijd nog niet heeft bereikt. Vanaf een verzamelinkomen van € 29.736 wordt deze korting afgebouwd met 6,398%. Bij een verzamelinkomen vanaf € 78.427 is de algemene heffingskorting nihil.

De arbeidskorting werkt anders. Die stijgt eerst met het arbeidsinkomen, bereikt een maximum en wordt daarna weer afgebouwd. In 2026 bedraagt de arbeidskorting volgens de officiële tabel maximaal ongeveer € 5.685 rond een arbeidsinkomen van € 45.592; boven dat niveau loopt zij af met 6,510% totdat zij bij hogere inkomens uiteindelijk nul wordt.

De actuele tabellen staan bij de Belastingdienst voor de algemene heffingskorting 2026 en de arbeidskorting 2026.

Praktisch advies: vergelijkt u twee salarissen of overweegt u meer uren te werken, kijk dan niet alleen naar 35,75%, 37,56% of 49,50%. De afbouw van heffingskortingen kan de netto opbrengst van extra inkomen beïnvloeden.

Wat verandert er ten opzichte van 2025?

Voor iemand die de AOW-leeftijd nog niet heeft bereikt, was het tarief van de eerste schijf in 2025 35,82% en liep die schijf tot € 38.441. In 2026 daalt het tarief naar 35,75% en schuift de grens op naar € 38.883.

De tweede schijf ging in 2025 van boven € 38.441 tot en met € 76.817 tegen 37,48%. In 2026 loopt deze van boven € 38.883 tot en met € 78.426 tegen 37,56%. Het hoogste tarief blijft 49,50%.

De vergelijking laat zien waarom alleen kijken naar “tarief omhoog of omlaag” onvoldoende is. Ook de grenzen van de schijven verschuiven. Daarnaast veranderen heffingskortingen en andere fiscale bedragen.

Wat geldt als u in 2026 al de AOW-leeftijd hebt bereikt?

Wie de AOW-leeftijd heeft bereikt, betaalt geen AOW-premie meer. Daardoor is het tarief in de eerste schijf lager.

Bent u vóór 1 januari 1946 geboren en hebt u de AOW-leeftijd al voor 2026 bereikt, dan geldt in 2026 17,85% tot en met € 41.123. Daarna geldt 37,56% tot en met € 78.426 en 49,50% daarboven.

Bent u op of na 1 januari 1946 geboren en hebt u de AOW-leeftijd al vóór 2026 bereikt, dan is de eerste grens € 38.883 en geldt daarover 17,85%. Voor de hogere schijven blijven de grenzen € 78.426 en de tarieven 37,56% en 49,50%.

Praktisch advies: bent u al AOW-gerechtigd, gebruik dan niet de standaardtabel voor werkenden onder de AOW-leeftijd. Uw eerste schijf wijkt substantieel af.

En als u juist in 2026 de AOW-leeftijd bereikt?

Dan geldt een overgangstarief voor de eerste schijf. Het percentage hangt af van de maand waarin u de AOW-leeftijd bereikt. Volgens de Belastingdienst loopt dat in 2026 van 17,85% bij bereiken van de AOW-leeftijd in januari tot 34,26% bij bereiken in december. De tweede en derde schijf blijven respectievelijk 37,56% en 49,50%.

Dat maakt een eenvoudige jaarschatting lastiger. Ook heffingskortingen worden in het overgangsjaar aangepast.

Praktisch advies: bereikt u in 2026 de AOW-leeftijd, gebruik dan de officiële tabel voor uw exacte maand of laat een voorlopige aanslag berekenen. Een generieke “AOW-tabel” kan voor uw overgangsjaar verkeerd uitpakken.

Wanneer is een voorlopige aanslag nuttig?

Een voorlopige aanslag kan nuttig zijn wanneer uw inkomsten of aftrekposten duidelijk afwijken van wat via loonheffing wordt verwerkt. Denk aan meerdere inkomensbronnen, winst uit onderneming, hypotheekrenteaftrek of een forse verandering gedurende het jaar.

Het voordeel is dat u belasting beter over het jaar kunt spreiden of een verwachte teruggaaf eerder ontvangt. Het nadeel is dat de aanslag op een schatting is gebaseerd. Verandert uw inkomen later, dan moet u de voorlopige aanslag opnieuw aanpassen om een grote eindafrekening te beperken.

De Belastingdienst publiceert de gebruikte 2026-tarieven en heffingskortingen bij de voorlopige aanslag 2026.

Praktisch advies: verwacht u een stabiel loon met één werkgever, dan is de loonheffing vaak al een bruikbare voorheffing. Heeft u meerdere of sterk wisselende inkomstenbronnen, dan is regelmatig controleren van een voorlopige aanslag praktischer.

Drie fouten die de vergelijking van tarieven vertekenen

• 49,50% over het hele inkomen rekenen. Het hoogste tarief geldt alleen voor het deel boven € 78.426.
• Bruto inkomen gelijkstellen aan belastbaar inkomen. Box 1 kent inkomsten én mogelijke aftrekposten die samen het belastbare saldo bepalen.
• Heffingskortingen negeren. De uiteindelijke belasting kan daardoor duidelijk lager zijn dan een kale schijvenberekening, terwijl de afbouw van kortingen extra inkomen netto minder aantrekkelijk kan maken.

Welke berekening past bij welke vraag?

Samengevat

De standaard box 1-tarieven voor 2026 zijn 35,75% tot en met € 38.883, 37,56% over het deel van meer dan € 38.883 tot en met € 78.426 en 49,50% over het deel boven € 78.426. Voor AOW-gerechtigden geldt in de eerste schijf een lager tarief, en wie de AOW-leeftijd in 2026 bereikt krijgt een maandafhankelijk overgangstarief.

Voor een praktische financiële keuze is de schijventabel alleen het begin. Kijk ook naar heffingskortingen, aftrekposten, uw leeftijd en de vraag of u het marginale effect of uw totale belastingdruk wilt weten. Wie meerdere inkomensbronnen of grote wijzigingen heeft, kan met een actuele voorlopige aanslag voorkomen dat een eenvoudige tariefvergelijking een verkeerd beeld geeft.